Bystra jako jedna z niewielu miescowości w Beskidach znana była już na początku XIX w. Już wtedy Bystra była popularną miejscowością klimatyczno-uzdrowiskową, którą w 1897 r. zauważył wiedeński lekarz Ludwik Jekeles i założył tu Zakład Wodoleczniczy.
Pięknie położona Bystra w dolinie Białki (dopływ rzeki Białej), od zachodu zamknięta jest zboczami na których znajdziemy Schronisko Szyndzielnia, Schronisko Klimczok oraz Schronisko Kozia Góra "Stefanka". Zabudowania znajdują się na wysokości około 400 m.n.p.m. Bystra od strony wschodu sąsiadują z Wilkowicami, które leżą w Bramie Wilkowickiej - obniżeniu doliny rzeki Białej, uznawanym za granicę pomiędzy Beskidami - Beskid Śląski oraz Beskid Małym.
Z pierwszych zapisków wiadomo, że w 1570 r. wieś Bystra została wykupiona przez Bielsko. Najciekawszy i najbardziej barwnym okresem w dziejach Bystra miała jednak w drugiej połowie XIX w. oraz początki XX stulecia, kiedy to pięknie położona Bystra stała się ulubionym miejscem niedzielnych wycieczek. Z Bielska kursowały specjalne pociągi do Wilkowic, skąd dorożki zawoziły letników do górnej Bystrej skąd zaczynają się wszystkie szlaki turystyczne. Z tych czasów pochodzą nieliczne już drewniane wille. Gmina Wilkowice posiada stację kolejowej której nazwa Bystra-Wilkowice także jest pozostałością po złotych czasach miejscowości, kiedy aspirowała ona do statusu uzdrowiska.
Najsłynniejszą postacią związaną z Bystrą był Julian Fałat (1853-1929) wybitny malarz, zasłużony dyrektor Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie, która dzięki niemu została przemianowana na Akademię. Julian Fałat rozmiłowany w pejzażach jakie dostarczała mu przepięknie położona w górach Bystra tak bardzo sobie ją upodobał, że w 1910 r. osiadł w swojej willi zwanej Fałatówką i mieszkał tu do końca życia. Dziś mieści się tu muzeum poświęcone Fałatowi. Na ekspozycję składają się pamiątki po artyście oraz oczywiście jego płótna i wspaniałe beskidzkie akwarele.
W kościele pw. Krwi Pana Jezusa w każdą sobotę lipca po mszy wieczornej odbywają się recitale organowe z udziałem renomowanych artystów polskich i zagranicznych. Do dużych atrakcji należy również całoroczny stok narciarski położony przy Ośrodku rekreacyjno-sportowym SKI-PARK.